Timetables - tentoonstelling

Een fraaie tentoonstelling in de DamastWeverij van Audax Textielmuseum Tilburg. Dit keer staat het samenspel tussen tafelgoed en serviezen van ca. 1900 tot nu centraal. Een particulier verzamelaar stelde zijn collectie Nederlands serviesgoed ter beschikking en er is passend linnengoed uit de rijke museumverzameling bij gezocht, waarbij de focus ligt op de vernieuwende vormgeving. Uit elk decennium worden combinaties getoond, als een tijdslijn of ‘timetable’. Vernieuwende vormgeving De bloeitijd van damast en ander tafelgoed heeft in Nederland niet helemaal parallel gelopen met die van het serviesgoed. Al rond 1900 is er in de linnenindustrie sprake van een toenadering tussen fabrikanten en ontwerpers om ‘eigentijdse’ ontwerpen te maken. Geen historische navolgingen en tierelantijnen maar volgens de ‘regels’ van de Nieuwe Kunst of Art Nouveau ontworpen. Van ‘artistiek’ damast sprak men toen. De linnen- en damastweverijen floreren in de eerste drie decennia van de 20ste eeuw, onder andere door toonaangevende sierontwerpers als Chris Lebeau en André Vlaanderen in te schakelen. Weverijen als E.J.F. van Dissel en Koninklijke Weverij van Dijk in Eindhoven nemen hierin het voortouw. Op het gebied van serviesgoed gebeurt er juist nog niet zoveel in die tijd in Nederland. Chris van der Hoef creëert rond 1900 prachtig gebruiksaardewerk, strakke modellen met subtiele, vaak geometrische decoraties. Het was duur serviesgoed, voor menigeen onbereikbaar. De oplages blijven dan ook klein en de markt wordt vooral bepaald door simpele, maar traditionele serviezen. Een uitzondering is het persglazen ontbijtservies van H.P. Berlage en Piet Zwart uit 1924, dat echter ook een kleine oplage kent. Pas in de jaren ’30 zien veel nieuwe serviezen met een opvallende vormgeving het licht. Vooral Maastrichtse bedrijven als De Sphinx en Société Céramique spelen hierin een vooraanstaande rol. De tientallen serviezen die Edmond Bellefroid op zijn naam heeft staan, domineren vanaf die tijd meer dan 30 jaar de Nederlandse serviezenmarkt. Bijzonder tafelgoed wordt er in die jaren zeker nog geproduceerd, zoals de late ontwerpen van Chris Lebeau en de op de Art Deco geïnspireerde ontwerpen van Jaap Gidding en Cor Mus laten zien. Grootafnemers als scheepvaartmaatschappijen en ziekenhuizen zorgen voor een niet geringe afzet voor de linnenweverijen.